Žurfum viš žunglyndislyf ??.....

Ég horfši į umfjöllun Kompįss um žunglyndislyf nśna um daginn, og lķklega ekkert nema gott eitt um žaš aš segja aš mįliš sé tekiš upp, en ég hefši vel getaš hugsaš mér umręšu į örlķtiš faglegri nótum. Mér hefur hingaš til fundist Kompįs-fólkiš fara vel meš umfjöllunarefniš, en ķ žetta skiptiš fannst mér vanta svolķtiš upp į rannsóknarblašamennsku žeirra.

Žarna var veriš aš fjalla um žunglyndislyf ķ svoköllušum SSRI-flokki, sem sagt vęg gešlyf sem auka upptöku į serontonin ķ heilanum. Ašrir hafa lķka vķsaš til žessarra lyfja sem glešipilla, sem lķklega óbeint vķsar ķ hvaš žau eru og til hvers žau eru ętluš, sem sagt aš létta fólki ašeins lķfiš og/eša koma žeim yfir erfiša hjalla. Žessi lyf eru aš engu leyti buršarįsar viš alvarlegu žunglyndi og ekki einu sinni notuš sem slķk, heldur eru einungis ętluš vęgu žunglyndi og vęgari röskunum. Vissulega getur veriš rétt, og ég hef sjįlf veriš žeirrar skošunar, aš gešlęknar OG heimilislęknar séu oft fljótir aš grķpa til lyfjanna viš vęg žunglyndiseinkenni, streitueinkenni, kvķša, sorg og jafnvel įstarsorg..... ég er lķka žeirrar skošunar aš mikiš oftar megi skoša orsakir einkennanna, (óttans, kvķšans, žunglyndisins osfrv.), og mešhöndla žaš, en kerfiš okkar bżšur einfaldlega ekki upp į žaš.

Žaš er ķ boši huglęg atferlis mešferš į LSH, og lķklega annarsstašar en ég žekki žaš bara ekki. Stašreyndin er hins vegar sś aš margir gešlęknar trśa ekki į önnur mešferšarśrręši og vilja frekar mešhöndla meš lyfjum. Žaš er lķka ķ boši alls kyns sįlfręšiašstoš, sem aš mķnu mati myndi örugglega gagnast stórum hluta af žvķ fólki sem tekur žessi lyf, mun betur en lyfin sjįlf. Stašreyndin ķ žvķ mįli er žó sś, aš rķkiš tekur ekki žįtt ķ aš nišurgreiša žessa sįlfręšižjónustu. Žannig žiggur fjöldi fólks lyfin frekar en ekkert, žvķ žaš hefur ekki efni į žvķ aš borga žessa sįlfręšižjónustu. Stóra spurningin er svo hvort žaš vęri hagstęšara fyrir rķkiš aš nišurgreiša sįlfręšižjónustuna frekar en žunglyndislyfin? Og dęmi nś hver fyrir sig.

Hins vegar mį aldrei alhęfa og žaš sem dęmin sżna okkur er žaš, aš žessi lyf hafa oft hjįlpaš fólki yfir erfiša hjalla ķ žeirra lķfi, svo aš segja komiš žeim į fęturnar aftur og gert žeim kleift aš takast į viš sitt dagsdaglega lķf žrįtt fyrir vanlķšan af einhverju tagi. Stór hluti fólksins hęttir į lyfjunum aftur, notar žau kannski aš mešaltali ķ 1-3 įr og žótt tölurnar sżni litla breytingu, žį er žaš oft vegna žess aš nżir notendur bętast viš jafnt į viš žaš aš eldri detta śt.

Žaš sem mér finnst vanta upp į faglegan žįtt Kompįs-fólksins aš žessu sinni er žaš, aš bęši fannst mér žeir hafa mjög žröngan og einskoršašan hóp višmęlenda, žaš var ašeins rętt viš EINN MJÖG VEIKAN einstakling sem varla er dęmigeršur fyrir fólk meš vęgt žunglyndi, svo FORMANN gešlęknafélagsins og svo einn išjužjįlfa, en hvaš meš alla hina sem hafa reynslu śr starfi og lķfi??? Hitt er svo umfjöllun žeirra um rannsóknarnišurstöšur..... žaš veit žaš hvert mannsbarn aš ALLIR halda óhagstęšum nišurstöšum frį og żta žeim hagstęšari aš. Žaš į ekki bara viš um lyfjafyrirtęki, žaš į viš um ÖLL fyrirtęki, og viš žurfum nś ekki aš vera eldri en tvęvetur til aš vita aš t.d. auglżsingar fyrirtękja ljśga gjarnan og gefa misleišandi upplżsingar um gęši vörunnar..... og aš hvaša leyti er žaš öšruvķsi? Viš gerum žaš meira aš segja sjįlf ķ okkar persónulega lķfi, drögum śr göllunum en żkjum kostina, bęši viš okkur sjįlf og įkvaršanatökur okkar..... Žaš er okkar neytenda aš vera skeptķsk į bęši auglżsingar og nišurstöšur rannsókna, sérstaklega žar sem meirihluti neytenda les ekki ašrar nišurstöšur en žęr sem eru birtar ķ Morgunblašinu eša einhverjum kvennablöšum. Žessi blöš eiga žaš gjarnan til aš "klippa inn" einhverjar fimm lķnur śr nišurstöšu flókinnar rannsóknar og taka žessar fimm lķnur algjörlega śr samhengi viš allt annaš sem stóš ķ rannsókninni bara vegna žess aš žessar lķnur selja vel og ķ kjölfariš eru heilu kvennahóparnir heilažvegnir. Hve margir lesendur vita eiginlega hversu įreišanleg žessi rannsókn var sem vķsaš er til? Var žessi rannsókn yfirleitt marktęk į vķsindalegan męlikvarša? Ķ mörgum tilfellum lķtilla kannana hefur śrtakiš veriš mjög lķtiš og varla marktękt į vķsindalegan męlikvarša. Ķ öšrum tilfellum hefur svörunin veriš slök og nišurstašan žvķ heldur ekki marktęk. Ég efast um aš margir sjśklingar, lesendur Moggans eša Nżs Lķfs liggi į kafi ķ vķsindatķmaritum eins og Lęknablašinu eša British Medical Journal osfrv., nįi nokkurntķmann aš lesa ALLA rannsóknina og žar meš aš mynda sér sķna eigin skošun. Žaš vita žaš allir vķsindamenn, aš žaš gilda mjög strangar reglur um ašferšarfręši ķ rannsóknum og žś žarft aš fara ķ gegnum margar sķur eftirlits og leišréttinga įšur en rannsóknargrein fęst birt ķ virtu vķsindatķmariti. Og ef hśn fęst birt, žį er hśn virt..... og žar meš marktęk. Kompįs-rannsóknarblašamenn- og konur ęttu aš vita betur en aš slį žessu upp sem stórri umbyltingarfrétt.

Žaš mį vel vera aš žaš megi og žurfi aš endurskoša uppįskriftir fyrir žessum vęgu žunglyndislyfjum, og ég er žvķ mjög fylgjandi. Ég er žvķ hins vegar ekki fylgjandi, aš svona "skśbb"-žįttur eins og Kompįs geri žetta aš umfjöllunarefni į žann hįtt sem hann gerši. Mér finnst žetta ekki faglegt, žvķ mörgu veiku fólki eru žessi lyf brįšnaušsynleg og žaš er ekki faglegt aš sį efasemdum ķ įšur veikan huga. Aš mķnu mati eru lķka aukaverkanirnar stórżktar, ég hef unniš meš fjölmörgu fólki į svona lyfjum og aldrei séš neinar af žessum aukaverkunum sem nefndar eru, ég hef meira aš segja sjįlf tekiš eitt af žessum lyfjum, tvisvar sinnum ķ eitt įr ķ hvert skipti. Ég ętla ekki aš gera sjįlfa mig aš alhęfingardęmi, en ég upplifši engar af žessum aukaverkunum og heldur engin vandręši meš aš hętta į lyfjunum.

Langflestum lyfjum fylgja aukaverkanir, flestum sterkum verkjalyfjum fylgja t.d. aukaverkanir eins og ógleši, hęgšatregša, syfja, sljóleiki..... sterum fylgja sveppasżkingar, beinžynning, magasįr/brjóstsviši, śtblįsinn lķkami osfrv. en ég held ekki aš krabbameinssjśkir myndu vilja sleppa žessum lyfjum žrįtt fyrir žetta, žeir vilja frekar taka lyf viš aukaverkununum heldur en aš kveljast. Og aš sama skapi, held ég aš žunglyndir vilji oft fremur takast į viš aukaverkanirnar eša taka önnur lyf viš žeim, heldur en aš upplifa óyfirstķganlega depuršina, sorgina, śrręšaleysiš, framtaksleysiš, vonleysiš og svartnęttiš sem fylgir žunglyndinu. Žaš er einfaldlega nature force of survival..... žś gerir žaš sem žś žarft aš gera ķ svona ašstęšum.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Sęl Lilja.

Mjög góšur og yfirgripsmikill pistill hjį žér.

Satt best aš segja į eins og žś segir aš fara varlega ķ notkun lyfja,hvort žaš eru gešlyf eša annars konar lyf.

Ég hef séš undraveršan bata og engan bata og og negatķvan bata.

Og allar žessar aukaverkanir hef ég séš. Į öšrum og sjįlfum mér. Ég žarf stundum aš taka lungnastera (decortin) og ekki er žaš aukaverkunarlaust eins og viš vitum.

En lyf lękna

og lyf lękna ekki. 

Kvešja.

Žórarinn Ž Gķslason (IP-tala skrįš) 22.1.2009 kl. 05:17

2 Smįmynd: Gušrśn Žorleifs

Góš aš vanda.

Oft er lękninging fólgin ķ aš finna orsökina. Sįlgęsla/vištöl/stušningur er vanmetin žįttur ķ nśtķmasamfélagsmynd.

Ég er sannfęrš um aš ef mamma fósturbarnsins mķns hefši fengiš meiri uppbygggingu og stušning frį kerfinu ķ staš žess aš žaš geršist "óvinur" hennar, žvķ hśn fellur ekki inn ķ normal hegšun, vęri hśn ekki ķ dag alvarlega žunglynd kona, rétt aš verša fertug. Bśin į žvķ. Efni ķ langt blogg ef śt ķ žaš vęri fariš.

Gušrśn Žorleifs, 22.1.2009 kl. 11:56

3 Smįmynd: Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir

Ég er sammįla žér Lilja aš umfjöllunin var frekar grunn.  Ekki mikiš fariš ķ śtskżringar og vištöl viš fleiri lękna og ummönnunar ašila. 

Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir, 23.1.2009 kl. 00:48

4 Smįmynd: Steinunn Helga Siguršardóttir

mjög įhugaverš grein !

takk fyrir uppl.

KęrleiksLjós frį konu ķ Lejrekotinu

steina

Steinunn Helga Siguršardóttir, 24.1.2009 kl. 09:04

5 Smįmynd: Sigrśn Óskars

Alltaf ertu jafn góš Lilja. Kompįs er "skśbb"žįttur - enda er hann  aš hętta. Mér fannst lķka ótrślegt aš tala bara viš einn "sjśkling" - fundu žeir engan annann? eša var žessi žįttur geršur ķ fljótfęrni eins og mašur hefur į tilfinningunni?

Ódżrasta leišin fyrir manneskju meš vęgt žunglyndi er aš fį lyf, kannski erum viš aš bišja lęknanna um lyfin. Mér finnst samt margir of fljótir aš nį ķ lyfsešil og afgreiša mįliš.

Sigrśn Óskars, 25.1.2009 kl. 14:36

6 Smįmynd: Hólmdķs Hjartardóttir

Takk fyrir góšan pistil

Hólmdķs Hjartardóttir, 3.2.2009 kl. 12:17

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband